Edixir ve Oruk
25/09/2026 •
5 dakika okuma

Matematik sorularını kendi sözlerinle sormak

Bir denklemi çözerken bazen sorunun tamamında değil, tek bir adımda takılırsın. Kalemin o satırın üzerindedir. Aklındaki soruyu sorup açıklamayı dinlemek, sonra çözmeye devam etmek istersin. Bunun için yazdıklarını bırakıp her şeyi bir mesaj kutusuna yeniden aktarmak zorunda kalmamak, üzerinde çalışmaya değer bir deneyim.

Edixir'de konuşmayı ve el yazısını aynı matematik dersinin parçası olarak görüyoruz. Öğrenci çözümünü yazarken soru sorabilmeli; bir açıklamanın neresini anlamadığını kendi sözleriyle anlatabilmeli. Dersin akışı, öğrencinin üzerinde düşündüğü adıma yakın kalmalı.

Bu amaçla konuşma modelleri geliştiren Oruk ile bir pilot çalışma yürütüyoruz. Oruk konuşma modellerini ve entegrasyon desteğini, Edixir ise ders deneyimini ve değerlendirme geri bildirimlerini getiriyor. Birlikte, bu modellerin Türkçe matematik derslerindeki sesli sorulara nasıl uyacağını test etmeyi amaçlıyoruz.

Bir sorunun geldiği yer

Önünde 2x = 10 yazdığını düşün. Çözümdeki bir sonraki adımı görüyorsun ve "Bu adımda neden ikiye bölüyoruz?" diye soruyorsun.

Bu, incelemek istediğimiz etkileşimi anlatan temsili bir örnek.

Sorunun yanıtı, yalnızca söylediğin kelimelerle ilgili değil. Hangi satıra baktığın, önce ne yazdığın ve hangi açıklamayı dinlediğin de önemli. Sesli sorunun doğru aktarılması, öğretmenin o soruyu yazılı çalışmanla ilişkilendirebilmesi için gereken adımlardan biri.

Bazen soruyu sorarken fikrini değiştirirsin: "Neden çarpıyoruz... pardon, ikiye bölüyoruz?" Bu düzeltme küçük görünebilir ama sorduğun şeyi değiştirir. Ders deneyimini tasarlarken böyle anlara da yer açmak istiyoruz. Öğrencinin her soruyu baştan eksiksiz bir cümle olarak kurmasını beklemek, konuşmanın doğal akışını gözden kaçırabilir.

Birlikte neye bakacağız?

Pilotun odağında Türkçe sesli matematik soruları var. Konuşma modellerini yalnızca tek başına bir kayıt üzerinden değil, bir dersin ihtiyaçlarını düşünerek değerlendirmek istiyoruz. Matematiksel bir terim nasıl aktarılıyor? Öğrenci kelimesini düzelttiğinde ne oluyor? Yazmaya devam ederken verdiği ara, sorusunu bitirdiği anlamına mı geliyor?

Bu soruların her biri, ders içindeki küçük bir geçişle ilgili. Bir yanda öğrencinin söyledikleri, diğer yanda üzerinde çalıştığı çözüm bulunuyor. Aralarındaki bağlantının nasıl kurulacağı, konuşma modeli kadar uygulamanın tasarımını da ilgilendiriyor. Bazı durumlarda bir açıklama sunmak, bazılarında ise kısa bir soru sorup ne kastedildiğini netleştirmek gerekebilir.

Edixir'in görevi, yazılı çalışmayı ve ders bağlamını bir araya getirerek uygun açıklamayı seçmek. Oruk ile yaptığımız çalışma ise bu deneyimin konuşma tarafını incelememize yardımcı olacak. Böylece hangi adımın konuşma modeline, hangisinin ders akışına ait olduğunu daha açık biçimde değerlendirebiliriz.

Öğrencinin kendi sorusuna yer açmak

Edixir'in lise ve TYT matematiğine yönelik yaklaşımında, öğrencinin üzerinde çalıştığı konu ve ihtiyaç duyduğu açıklama dersin yönünü belirler. Sesli etkileşim de bu yaklaşımın bir parçası. Öğrenci yalnızca bir yanıt almak için değil, kendi çözümünü anlatmak, bir adımı sormak veya açıklamanın başka bir biçimini istemek için de konuşabilir.

Oruk ile çalışırken ilgimizi çeken, bu soruların ders içinde kendilerine nasıl yer bulacağı. Kimi soru tek cümledir; kimi, yazılan satıra dönüp tekrar bakınca şekillenir. Üzerinde çalıştığımız deneyim, bu farklı anları birlikte düşünmeyi gerektiriyor.

Oruk'un konuşma modellerini inceleyebilir veya Edixir'de bir ders deneyebilirsin.